ทำไมมนุษย์ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันถึงรู้ว่า..

เราต้องเตรียมเสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่มให้พร้อมสำหรับฤดูหนาวที่ใกล้เข้ามา

จริงๆ แล้ว ตลอด 100,000 ปีที่ผ่านมา

มนุษย์เราไม่ได้รู้ตั้งแต่แรกว่าอะไรกำลังจะเกิดขึ้น เมื่อไหร่ ตอนไหน

แต่เมื่อเวลาผ่านไป มนุษย์เรามีประสบการณ์มากขึ้น และมีความเจริญก้าวหน้าอยู่ตลอดเวลา..

เรื่องนี้ทำให้เราสามารถแบ่งแยกฤดูกาลออกเป็นรูปแบบต่างๆ ที่เคยเกิดขึ้นในอดีตตลอด 365 วันใน 1 ปี เหลือเพียง 3 ถึง 4 ฤดูในแต่ละประเทศ

ในประเทศไทย เรารู้ว่า..

ฤดูร้อนคือช่วงสงกรานต์
หน้าฝนอาจทำให้น้ำท่วมหนัก
รวมถึงคำถามที่เกิดขึ้นเป็นประจำว่า ปีนี้จะมีหน้าหนาวกี่วัน?

สิ่งเหล่านี้เราเรียนรู้มาจากความคุ้นเคย และสิ่งที่เราเคยเห็นมาก่อนในอดีต ทำให้เราเตรียมพร้อมรับมือสิ่งต่างๆ ที่กำลังจะเกิดขึ้น สิ่งนี้เรียกว่า “ประสบการณ์”

คำถามต่อมาคือ..

แล้วเศรษฐกิจจะมีฤดูกาลกับเขาบ้างไหม?

หนึ่งในสิ่งที่สะท้อนภาพรวมของเศรษฐกิจในแต่ละประเทศได้ดีที่สุด อาจจะเป็น ตลาดหุ้น..

รู้หรือไม่ว่า ก่อนเกิดการทรุดตัวของดัชนีตลาดหุ้นของหลายประเทศในปีนี้..

ตลาดหุ้นทั่วโลกอยู่ในช่วงขาขึ้นมาโดยตลอดนับตั้งแต่ปี 2009 คิดเป็นระยะเวลาประมาณ 9.6 ปี หรือ 115 เดือน ซึ่งขาขึ้นครั้งนี้เองเป็นขาขึ้นที่ยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์..

แล้วในอดีตแนวโน้มตลาดขาขึ้นยาวนานขนาดไหน?

74 เดือน (ปี 1974 ถึง 1980)
86 เดือน (ปี 1949 ถึง 1956)
114 เดือน (ปี 1990 ถึง 2000)

อย่างไรก็ตาม กลไกของตลาดหุ้นถูกขับเคลื่อนโดยนักลงทุนหลายประเภทรวมถึง เหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นรอบโลก

พอเรื่องเป็นแบบนี้ จึงทำให้บางครั้งตลาดเกิดความผันผวน ย่อตัว ปรับฐาน และในกรณีที่แย่ที่สุดคือ เกิดวิกฤติขนาดหนัก

หนักขนาดที่อาจจะทำให้นักลงทุนหลายคนล้มละลาย..

รู้หรือไม่ว่า..

ตั้งแต่ปี 1900 จนถึงปัจจุบัน ตลาดหุ้นสหรัฐจะมีการปรับฐานโดยเฉลี่ยปีละ 1 ครั้ง โดยแต่ละการปรับฐานจะทำให้ดัชนีตลาดหุ้นปรับตัวลงไปเฉลี่ยประมาณ 10%

แต่การปรับฐานในแต่ละปีก็อาจจะยังไม่ใช่แนวโน้มขาลงของตลาดหุ้น เพราะบางครั้งมันเป็นเพียงการปรับฐานเพื่อขึ้นต่อ..

แล้วมีกี่ครั้งที่ตลาดเป็นแนวโน้มขาลงจริงๆ?

ความหมายของแนวโน้มขาลง ก็คือการตกลงของดัชนีตลาดหุ้นเกินกว่า 20% หรือที่เราเรียกกันว่า Bear Market

ตั้งแต่ปี 1900 ถึงปี 2018 แนวโน้มตลาดขาลงหรือ Bear Market เกิดขึ้นทั้งหมด 34 ครั้งในระยะเวลา 118 ปี หมายความว่าเฉลี่ยแล้วทุกๆ 3 ปีครึ่ง ตลาดขาลงจะเกิดขึ้น 1 ครั้ง

แล้ว Bear Market ที่เป็นวิกฤติเศรษฐกิจในยุคของเรากินระยะเวลายาวนานเท่าไหร่?

ถ้าดู 20 ปีหลังสุด

546 วัน (ปี 2000 ถึง 2001) ดัชนี S&P500 -36.8%
200 วัน (ปี 2002) ดัชนี S&P500 -32.0%
515 วัน (ปี 2007 ถึง 2009) ดัชนี S&P500 -57.6%

และปี 2009 เป็นปีสุดท้ายที่ตลาดเป็นแนวโน้มขาลง

นั่นหมายความว่า หลังจากปี 2009 ตลาดหุ้นทั่วโลกก็ค่อยๆ ฟื้นตัว และเติบโตอย่างต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบันยาวนานกว่า 9 ปี 7 เดือน..

แล้วเราจะรับมือกับวิกฤติเศรษฐกิจครั้งต่อไปอย่างไร?

วิกฤติเศรษฐกิจอาจเป็นเพียงฤดูกาลสั้นๆ ที่สามารถเกิดขึ้นได้ในรอบหลายปี

ตอนนี้ก็อยู่ที่ตัวเรา ว่าเราจะมีวิธีรับมือกับมันอย่างไร..

ให้เหมือนกับวันที่เราเตรียมร่มออกจากบ้าน ในวันที่เราคิดว่าฝนกำลังจะตก

อย่างไรก็ตาม ตลาดหุ้นมีความพิเศษที่ไม่เหมือนกับฤดูกาลที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ เพราะตลาดหุ้นแบกรับความคาดหวัง และอารมณ์ของนักลงทุนไว้ด้วย

เรื่องนี้อาจใช้เพียงประสบการณ์ของเราคนเดียวไม่พอ

การศึกษาเรื่องราวที่เกิดขึ้นในอดีตของนักลงทุนผู้มีประสบการณ์ที่ผ่านช่วงแย่ๆ ในประวัติศาสตร์ อาจช่วยทำให้เรามองทุกอย่างได้กว้างขึ้น รับมือกับสถานการณ์ที่เกิดได้ดีขึ้น..

แต่สุดท้ายคำถามที่เกิดขึ้นกับหลายคนตอนนี้ก็คือ เรากำลังอยู่ในฤดูอะไร?

References
-How to Become Unshakable, Tony Robbins
-The Balance: U.S. Stock Bear Markets and Their Subsequent Recoveries